Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
Üsküdar Amerikan Kız Lisesi’nin ruhsatnamesi I. Dünya Savaşı’nda kaybolduğundan bu okulun kapatılması fırsatı ele geçmiş, ancak 17.04.1953’te Menderes Hükûmeti 106 sayılı yeni bir ruhsatname vermiştir.
Alıntı: Ajan Okulları – Necdet Sevinç, (s. 86) kitabından birebir alınmıştır.
ABD’de iş dünyasının yalnızca dar bir yelpazedeki siyasal parti ve muhalif basına hayat hakkı tanıdığını biliyoruz. Siyasete ilgisini geniş ölçüde kesmiş böyle bir toplumda bile, toplumsal eylemlilik siyaseti önemli ölçüde etkileyebiliyor. Sf. 30
Alıntı; Terörizm Kültürü – Noam Chomsky, Çeviri; Zeynep Nur Ayanoğlu (çok kötü), (İnkılap Yayınları, 1. Baskı 2019 – Sf. 30) kitabından birebir alınmıştır.
Franklin Delano Roosevelt, ABD ve müttefiklerinin faşizmle mücadelede savunacağı Dört Özgürlüğü (ifade özgürlüğü, ibadet özgürlüğü, muhtaç olmamak ve korkusuz olmak) açıklarken bu yol gösterici ilkeyi ıskalamıştır. Sf. 22
Alıntı; Terörizm Kültürü – Noam Chomsky, Çeviri; Zeynep Nur Ayanoğlu (çok kötü), (İnkılap Yayınları, 1. Baskı 2019 – Sf. 22) kitabından birebir alınmıştır.
Günümüze gelirsek, ABD eşi benzeri görülmemiş küresel bir terörist kampanyasına kendini kaptırmış haldedir. Olur da bir gün bize zarar vermeyi aklından geçirebilir diye şüphe edilen kim varsa hedef tahtasına oturtulmuştur Sf. 18
Alıntı; Terörizm Kültürü – Noam Chomsky, Çeviri; Zeynep Nur Ayanoğlu (çok kötü), (İnkılap Yayınları, 1. Baskı 2019 – Sf. 18) kitabından birebir alınmıştır.
Haliyle ABD yalnızca “uzun zamandır gözettiği geleneksel iktidar yapılarını riske sokmayan kısıtlı ve tepeden inme” demokratikleşme biçimlerini hoş görebiliyordu. Sf. 16
Alıntı; Terörizm Kültürü – Noam Chomsky, Çeviri; Zeynep Nur Ayanoğlu (çok kötü), (İnkılap Yayınları, 1. Baskı 2019 – Sf. 16) kitabından birebir alınmıştır.
Ünlü hukuk yorumcusu ve insan hakları savunucusu Anthony Lewis, “masum sivilleri” öldürmenin münasip olduğunu, “aksi takdirde katil devletlerin karşılık görmekten korkmayacağını” kaydetmiştir. Şüphe yok ki “ulvi idealizmimiz” sivillerin elimizden sağ kurtulmasına olanak verecek kadar ulvi değildir. Sf. 10
Alıntı; Terörizm Kültürü – Noam Chomsky, Çeviri; Zeynep Nur Ayanoğlu (çok kötü), (İnkılap Yayınları, 1. Baskı 2019 – Sf. 10) kitabından birebir alınmıştır.
Devlet sponsorlu uluslararası terörizme meşruiyet kazandırmak için deveye hendek atlatan bu bahanelerin eşi benzeri yoktur. Sf. 9
Alıntı; Terörizm Kültürü – Noam Chomsky, Çeviri; Zeynep Nur Ayanoğlu (çok kötü), (İnkılap Yayınları, 1. Baskı 2019 – Sf. 9) kitabından birebir alınmıştır.
Reagan’ın terörizme olan bağlılığı adeta oya gibi incelikle işlenmiştir. Sf.8
Günümüzde İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün bir parçası olan Americas Watch, ABD’nin had safhada uyguladığı devlet terörüne karşı çıkmışsa da itirazlar büyük ölçüde göz ardı edilmiştir. Sf. 8
Alıntı; Terörizm Kültürü – Noam Chomsky, Çeviri; Zeynep Nur Ayanoğlu (çok kötü), (İnkılap Yayınları, 1. Baskı 2019 – Sf. 8) kitabından birebir alınmıştır.
Çünkü “önemli olan, şeylerin köklerine ulaşmak değildir artık; önemli olan, mademki dünya olduğu gibidir, bu dünyanın içinde nasıl davranacağımızı bilmektir, dolayısıyla da tarihsel oluştaki rastlantıları, dar sınırlar içinde bile olsa, insanların elden geldiği kadar yararına çevirmektir. Sf. 108
Alıntı; İnsan ve Değerleri – İoanna Kuçuradi, (TFK Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 7. Baskı 2018 – Sf. 108) kitabından birebir alınmıştır.
Ahlâk yasasını bilmeden, neyin iyi neyin de kötü olduğunu bilemeyiz; başka bir deyişle iyi kavramım mümkün kılan ahlâk yasasıdır. Sf. 85
Kant, kişiye kendi eylemlerini değerlendirmesinde bugüne dek aşılmamış bir ölçü verir, insan olmanın değerini korumayı isteme: olsa olsa buna iyi denebilir. Sf. 94
Alıntı; İnsan ve Değerleri – İoanna Kuçuradi, (TFK Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 7. Baskı 2018 – Sf. 85 ve 94) kitabından birebir alınmıştır.
İyi olanın belli başlı üç özelliği sırf kendisi için seçilmesi, başka bir şeye araç olmaması; kendi kendine yeter olması ve bunun sürekli olmasıdır. Sf. 84
Alıntı; İnsan ve Değerleri – İoanna Kuçuradi, (TFK Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 7. Baskı 2018 – Sf. 84) kitabından birebir alınmıştır.
Bir şeyin iyi olması için ölçülü ve dengeli, kendi kendine yeter ve kendisi en son amaç veya kendisi için amaç olması gerekir. Ne var ki bu nitelikleri taşıyan, böyle olan, iyi ideasının kendisinden başka birşey yoktur.
Akıllı olmak iyidir, uslu olmak iyidir, doğru bilgilere sahip olmak iyidir, erdemli olmak iyidir; ama bunlardan hiçbiri kendi başına yukarıdaki bütün ölçülere uygun değildir.
Öyleyse iyi, bütün bunları içine alan bir yaşam tarzıdır. İyi, bütün bunların doğru karışımını sağlayan şeydir; bütün bu bilgilerin ve erdemlerin birbiriyle bağlantılı olarak iyi olmasını sağlayan şeydir. Ancak böyle bir yaşam ölçülü-dengeli, kendine yeter, kendi amacını kendinde taşıyan şeydir, yani iyidir, veya iyi, böyle bir yaşamdır. Sf. 83
Alıntı; İnsan ve Değerleri – İoanna Kuçuradi, (TFK Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 7. Baskı 2018 – Sf. 83) kitabından birebir alınmıştır.
Bir insanın doğru değerlendirilmesi, onun yapı bütünlüğünün görülüp anlaşılmasına dayanır. Bu anlama, onu o insan yapan özelliklerini yakalayabilmek, dolayısıyla belirli bir durumda onun nasıl davranacağını az çok kestirebilmek demektir. Sf. 50
Alıntı; İnsan ve Değerleri – İoanna Kuçuradi, (TFK Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 7. Baskı 2018 – Sf. 50) kitabından birebir alınmıştır.
Oysa her tarihsel olay, bir defalık bir olay olarak, başka olaylarla kausal benzerlikler gösterse bile, eşsiz bir olaydır. Onun doğru yorumlanması ise sadece onu kavramakla, sadece onu anlamakla mümkün olur. Sf. 48
Alıntı; İnsan ve Değerleri – İoanna Kuçuradi, (TFK Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 7. Baskı 2018 – Sf. 48) kitabından birebir alınmıştır.
Tarihsel olaylar birbirine karmaşık bir şekilde bağlı, sürekli bir akış içindedirler. Bunların değerlendirilmesi, bunları değerlendirenin bu akışta alacağı kesitlere bağlıdır. Bir olayı veya bir olaylar grubunu yorumlayabilmek için, bunu yorumlamak isteyen insan, bu sürekli akışta bir kesim almak, yani geçmişteki olayı bir yerde başlatmak, bir yerde de kesmek zorundadır. Bu bakımdan alınan kesitler, alana bağlı oluyor; onun görme gücüne ve yapmak istediğine bağlı oluyor. Böylece aynı olayla ilgili farklı kesitler almak imkânı, birbirinden az çok farklı ama aynı zamanda doğru yorumlar yapmak imkânım verir. Güncel bir olayın yorumuysa, o andan geriye doğru gidilerek yapılır; o olayın gelişmesini önceden görmek veya ona gelişme yönü çizmek çabası yorumun dışında kalır. Sf. 47
Alıntı; İnsan ve Değerleri – İoanna Kuçuradi, (TFK Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 7. Baskı 2018 – Sf. 47) kitabından birebir alınmıştır.
İnsanın, kişinin ve değerlerinin dışında bir şeyin değer taşıması için, kişi yaratması ürünü ve eşsiz olması, dolayısıyla insana yeni imkânlar açması şarttır. Bir amacın değeri ona götürebilecek araçları değerli kılmadığı, onları bir araç olmaktan çıkarmadığı gibi, değer taşıyan şeyler de onlara aracılık eden şeyleri değerli kılmaz; ancak yararlı kılar. Sf. 44
Alıntı; İnsan ve Değerleri – İoanna Kuçuradi, (TFK Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 7. Baskı 2018 – Sf. 44) kitabından birebir alınmıştır.
Bunlardan anlaşıldığı gibi değer, yani bir şeyin değeri, kendisiyle aynı türden olan şeyler arasındaki özel yeridir. Buna göre bir şeyin değerliliği -ve dereceleri- kendisiyle aynı türden olan şeyler arasındaki yerinden dolayı insanla olan özel ilgisi, insan için taşıdığı özel anlamdır.
Değerler ise, eserlerle veya kişilerin yaptıklarıyla, yaşamlarıyla gerçekleştirilen insan fenomenleridir; insanın, kişilerce gerçekleştirilen varlık yapısı imkânlarıdır. Sf. 41, 42
Alıntı; İnsan ve Değerleri – İoanna Kuçuradi, (TFK Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 7. Baskı 2018 – Sf. 41, 42) kitabından birebir alınmıştır.
Buna göre ‘sanatın değeri’: sanatın diğer insan başarılarından ayrı olarak insan için, kişilerin yaşamı için ifade ettiği şey, insanların yaşamındaki yeridir. ‘Sanatın değerleri’ sanat yaratmalarında ön plânda bulundurulan hususlar, simbol, anlatış tarzı, form, kompozisyon v.b. dir. Sf. 41
Alıntı; İnsan ve Değerleri – İoanna Kuçuradi, (TFK Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 7. Baskı 2018 – Sf. 41) kitabından birebir alınmıştır.
‘Kışı değerleri’, kişilerarası ilişkilerde doğrudan doğruya veya dolaylı olarak ortaya çıkan sevgi, dürüst olma, bağlılık, saygı, âdil olma gibi ve açık düşünebilme, doğru bağlantılar kurabilme gibi kişi imkânlarıdır.
‘Bir kişinin değeri’ ise diğer kişilere göre onun o tek olan yapı bütünlüğüne sahip olması, onun o kişi olma özelliği ve bütünlüğünün bu özelliğinden dolayı diğer kişilerden farklı imkânları, farklı yaşantıları, farklı gerçekleştirmeleridir. Sf. 41
Alıntı; İnsan ve Değerleri – İoanna Kuçuradi, (TFK Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 7. Baskı 2018 – Sf. 41) kitabından birebir alınmıştır.
‘Değer’ ile ‘değerler’ ayrı ayrı şeylerdir. ‘Değerler’ var olan şeyler dir, var olan imkanlardır; ‘Değer’ ise bir şeyin değeridir; bir şeyin bir çeşit özelliğidir. Bu bakımdan değerleme, değerlerin gerçekleşmesi oluyor ve bir eylem veya bir eserdir; değerlendirme ise insanın ve insanla ilgili var olan her şeyin değerinin gösterilmesidir. Değerlerin değerlendirilmesi felsefenin işi; değerlere değer biçmekse morallerin, estetiklerin işi oluyor insanların akan yaşamında.
‘İnsanın değeri’ başka, ‘insanın değerleri’ başkadır. ‘Kişinin değeri’ başka, ‘kişi(nin) değerleri’ başkadır. ‘Bir kişinin değeri” başka, ‘bir kişinin değerleri’ de başkadır. Aynı şekilde ‘sanatın değeri’ başka, ‘sanatın değerleri’ başka, ‘bir sanat eserinin değeri’ ise başkadır… Bu örnekler çoğaltılabilir.
‘İnsanın değeri’ derken kastedilen, insanın, tür olarak insanın, diğer varlıklarla (insan olmayan her şeyle) ilgisi bakımından özel durumu, başka bir deyişle insanın varlıktaki özel yeridir. Dünyaya gelen her kişinin yaşama, beslenme, eğitilme hakkı, dokunulmazlığı, kısaca çeşitli uluslararası bildirilerde ve ana-yasalarda birçoğu “insan hakları” adı altında toplanan -ama her gün binlerce defa çiğnenen- haklar, temellerini insanın değerinde bulurlar.
‘İnsanın değerleri’nden kastedilen şey, tür olarak insanın bütün başarılandır: bilgi, bilimler, sanatlar, felsefe, teknik, moraller, kültürlerdir. Bunlar, insanın varlık imkânlarının gerçekleşmesidir; varlık şartlarının ürünü olan fenomenlerdir. Sf. 40
Alıntı; İnsan ve Değerleri – İoanna Kuçuradi, (TFK Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 7. Baskı 2018 – Sf. 40) kitabından birebir alınmıştır.
Oysa bir malın “objektif değeri”nden -kendine özgü “değer”inden- söz edilirse, bundan olsa olsa onun fonksiyonu veya fonksiyonuyla ilgili faydası anlaşılabilir. Sf. 39
Alıntı; İnsan ve Değerleri – İoanna Kuçuradi, (TFK Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 7. Baskı 2018 – Sf. 39) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 